De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft zorgen over het wetsvoorstel waarmee nieuwe Europese anti-witwasregels in Nederland worden ingevoerd. Hoewel de wet kansen biedt om witwassen en terrorismefinanciering effectiever aan te pakken, leidt zij ook tot het verzamelen en delen van meer gevoelige persoonsgegevens en tot uitbreiding van bevoegdheden. Volgens de AP is dat alleen verantwoord als de maatregelen aantoonbaar effectief zijn en privacy voldoende wordt beschermd.
De anti-witwaswet verplicht zogeheten poortwachters, zoals banken en notarissen, tot uitgebreid cliëntenonderzoek, transactiemonitoring en meldingen aan de Financial Intelligence Unit (FIU). Het nieuwe Europese pakket breidt deze verplichtingen uit naar onder meer crowdfundingplatformen, luxegoederenhandelaren en voetbalclubs, en vergroot de mogelijkheden voor gegevensdeling tussen publieke en private partijen.
> LEES OOK: Nederlandse banken blij met nieuwe anti-witwasaanpak
Kansen voor aanpak witwassen
De AP erkent dat de regels een gerichtere aanpak mogelijk maken, met meer focus op hoge risico’s. Tegelijk waarschuwt zij voor de gevolgen voor onschuldige burgers. Het is nog onduidelijk of het systeem daadwerkelijk leidt tot minder financiële criminaliteit, terwijl mensen te maken kunnen krijgen met extra controles, uitsluiting of onterechte verdenkingen. Vooral bij een risicogebaseerde en deels geautomatiseerde aanpak bestaat het risico op discriminatie.
Verplichte nationale evaluatie
Daarom pleit de AP voor een verplichte, nationale evaluatie van het anti-witwasstelsel, met aandacht voor effectiviteit, proportionaliteit en risico’s op uitsluiting. Zonder zulke waarborgen kan het vertrouwen in de overheid onder druk komen te staan.
Extra taken voor AP
Daarnaast benadrukt de AP dat de FIU moet werken volgens de AVG en onafhankelijk moet blijven van politieke invloed. Tot slot wijst de AP erop dat de nieuwe regels extra toezichtstaken opleveren, terwijl daarvoor nog geen extra middelen zijn toegekend.
Bron: Autoriteit Persoonsgegevens
Volg Security Management op LinkedIn
