Een van mijn kinderen vroeg pas: “Pap, waarom moet ik pols- en kniebeschermers om als ik ga skaten, ik val toch niet.” In de meeste gevallen is dat inderdaad zo, maar je zal net zien die ene keer… Als het mis gaat, ben je blij dat je ze om hebt. Het zou jammer zijn als je de hele zomervakantie niet mag zwemmen, omdat je pols in het gips zit.
Ander voorbeeld: waarom draag ik tijdens het racefietsen altijd een helm terwijl ik nog nooit een aanrijding of ongeluk heb gehad? Dat is precies hetzelfde punt. Veiligheid gaat zelden over de alledaagse gang van zaken. Het gaat over die enkele keer dat het mis gaat. En dat is precies waarom we binnen securitymanagement niet alleen moeten denken aan risico’s, maar ook aan een cultuur waarin we die risico’s beoordelen, managen, zo mogelijk mitigeren en ondertussen de business laten draaien.
Veiligheid moet in het DNA van een organisatie zitten
In sommige organisaties is veiligheid iets wat erbij wordt gedaan. Een checklistje, een bhv’er met een hesje die je alleen kent van het jaarlijkse ontruimingsmoment, een map met procedures die ergens ligt te verstoffen, een (verplichte en weinig populaire) e-learning over cybersecurity. Maar veiligheid moet in het DNA van een organisatie zitten. Er moet een cultuur zijn waarin medewerkers zélf het belang zien en begrijpen van maatregelen in plaats van het alleen maar voor de vorm te doen.
Stel je een docent voor die zegt: “Ik heb geen brandblusser nodig in mijn werkkamer, ik heb al jaren geen vlam gezien.” Dat bleef ook zo, tot zijn waterkoker kortsluiting maakte en zijn zorgvuldig opgebouwde stapel tentamens spontaan transformeerde in rooksignalen. De brand was snel geblust, maar de herkansingen niet.
Een incident is al gauw een juridische casus
In een tijd waarin alles wordt vastgelegd, gewogen en juridisch onder de loep genomen, is nalatigheid al snel aanleiding voor claims, rechtszaken en reputatieschade. Daarvoor hoef je echt niet in de VS te wonen. Een incident is al gauw geen ongeluk meer, maar een juridische casus. Had je het kunnen voorkomen? Heb je voldoende maatregelen genomen? Is er voldaan aan de norm? We leven in een maatschappij waarin zelfs een natte vloer zonder waarschuwingsbord je kan opzadelen met een rechtszaak. In die context is een solide veiligheidsbeleid geen luxe meer, maar bittere noodzaak.
En ja, ik weet het: het is soms lastig om mensen enthousiast te krijgen voor ‘wat als’-scenario’s. Risico’s zijn abstract, vooral als je al jaren zonder kleerscheuren door het (werk)leven wandelt. Maar net als die knie- en polsbeschermers van mijn kind, kunnen een goed beleid en een gezonde veiligheidscultuur het verschil maken tussen een kleine schrik en een grote ramp.
Mr. Ben den Tuinder is hoofddocent recht bij de opleiding Safety & Security Management en onderzoeker bij het lectoraat Weerbare Democratie van Hogeschool Saxion.
Reacties? Graag! b.c.dentuinder@saxion.nl
Meer blogs van Ben den Tuinder
Volg Security Management op LinkedIn
