Stikstof, woningbouw, klimaat, immigratie, onderwijs, zorg. Op al deze gebieden is het (al langere tijd) crisis in Nederland. Het woord crisis heeft in het dagelijkse spraakgebruik een negatieve lading. Van Dale definieert het woord als ‘een gevaarlijke toestand’ en ‘een (economische) periode van slapte en werkloosheid’. Crises zijn noodsituaties waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt. Zo bezien verkeert onze wereldwijde democratie ook in een crisis.
Van oorsprong is de term crisis echter neutraal. Etymologisch komt het voort uit het oude Griekse werkwoord krinomai, wat onder meer onderscheiden, beslechten en oordelen betekent. Crisis is dus een moment van de waarheid; het komt erop aan.
Beslissingen in tijden van crises hebben dan ook (grote) invloed op de toekomst. Het woord crisis lijkt aan inflatie onderhevig. Allerlei maatschappelijke problemen (of uitdagingen, zo u wilt), zelfs als die meerdere jaren duren, worden aangeduid met crisis. Is dat een ramp? Alleen burgemeesters, ministers of de koning mogen een crisissituatie tot ramp uitroepen.
Aanpak van crisis belangrijker dan definitie
Veel belangrijker is wat mij betreft de aanpak van crises, of ze nou kortlopend of langdurig zijn. Worden feiten verzameld en eerlijk gedeeld? Is er sprake van bestuurlijke moed bij besluitvorming? Is er moreel leiderschap gebaseerd op vertrouwen?
Wie naar politiek Den Haag kijkt zou cynisch worden. We hobbelen van crisis naar crisis en op korte termijn scoren in de media lijkt (of: is) voor veel politici belangrijker dan het uitdragen van een langetermijnvisie voor de toekomst van Nederland.
Dat laatste is niet sexy en daar win je geen verkiezingen mee. Het is echter wel broodnodig! Wat mij betreft gaat iedereen de komende maanden op meningendieet, stoppen we met politici die in talkshows gelegenheid krijgen om elkaars vliegen af te vangen en creëren we met elkaar een cultuur waarin politieke partijen de dag na de uitslag van de verkiezingen niet al bezig zijn met (een strategie voor) de volgende verkiezingen.
Wat mij betreft gaat iedereen de komende maanden op meningendieet
Natuurlijk snap ik dat crises complex zijn, met elkaar samenhangen en een integrale en goed afgewogen aanpak vragen. Daar kunnen we samen aan werken.
Om te beginnen: gun jezelf de komende periode een uur minder schermtijd per dag en verdiep je in de vrijgekomen tijd in de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen in aanloop naar de verkiezingen op 29 oktober. Zo maak je een beargumenteerde, niet op de onderbuik gebaseerde, keuze.
Laten we onszelf de crises uit stemmen.
Mr. Ben den Tuinder is hoofddocent recht bij de opleiding Safety & Security Management en onderzoeker bij het lectoraat Weerbare Democratie van Hogeschool Saxion.
Reacties? Graag! b.c.dentuinder@saxion.nl
Meer blogs van Ben den Tuinder
Volg Security Management op LinkedIn
