‘‘… maak plaats, maak plaats, maak plaats. Ik heb een ongelofelijke haast…’
Dit lied van Herman van Veen is vast bij velen bekend. Het is Van Veens aanklacht tegen de haast die iedereen in 1979 (al) had. Het is een up-tempo lied, dat oproept tot onthaasten. Regelmatig galmt dit lied door mijn hoofd als ik door de gangen van organisaties loop. Iedereen lijkt haast te hebben. We rennen van vergadering naar vergadering, van incident naar incident, en van adviesrapport naar adviesrapport. En op het station moeten we rennen om de trein te halen. Tijd om stil te staan en om te reflecteren is er nauwelijks. Want stilstand is achteruitgang, toch?
In de wereld van safety en security is snelheid soms noodzakelijk, maar niet altijd verstandig. Haast kan leiden tot tunnelvisie, tot het overslaan van checks, tot het negeren van signalen. Een beveiliger liet een bezoeker binnen op basis van een haastige blik op een badge. Geen controle op naam of reden van bezoek. De persoon bleek een ex-werknemer met een conflict en de situatie escaleerde.
Een medewerker uit de bouwsector sloeg beschermende kleding over ‘om even snel iets af te maken’. Hij gleed uit en liep ernstig letsel op. De tijdswinst bleek een illusie en de (juridische) nasleep kostte weken aan herstel en onderzoek.
Een IT-afdeling installeerde een patch zonder voorafgaande test, onder tijdsdruk. De haastige update veroorzaakte een systeemuitval van meerdere uren.
Haast kan het risico op fouten vergroten en kan leiden tot kwetsbaarheden en reputatieschade. Niet uit onkunde, maar uit haast. Dat krijg je van dat rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan.
Haast je als je tijd hebt, dan heb je tijd als je haast hebt
‘Haast je als je tijd hebt, dan heb je tijd als je haast hebt.’ Het klinkt paradoxaal, maar het is een pleidooi voor voorbereiding. Voor rust in de routine. Voor het trainen van handelen vóór het moment van handelen. Juist in de safety- en securitysector moeten we tijd investeren in het voorkomen van fouten door haast.
En toch… de druk blijft. Van buitenaf, van binnenuit. De verwachting dat alles snel moet, dat we altijd bereikbaar moeten zijn, dat we direct moeten reageren. En begrijp me goed: in sommige omstandigheden is dat ook echt nodig. Maar veiligheid is geen sprint. Het is een marathon met strategische tussenstops.
Sta stil
Daarom mijn oproep: sta stil. Letterlijk. En neem meer dan een paar minuten tijd. Plan momenten van reflectie in je werkweek. Loop een rondje zonder telefoon. Lees een rapport zonder deadline.
Bespreek een casus zonder agenda. Want juist in die rust ontstaat inzicht. En inzicht is de basis van veiligheid. Dus de volgende keer dat je het refrein van Herman van Veen hoort, vraag jezelf dan af: moet ik nu echt opzij? Of mag ik even blijven staan?
Mr. Ben den Tuinder is hoofddocent recht bij de opleiding Safety & Security Management en onderzoeker bij het lectoraat Weerbare Democratie van Hogeschool Saxion.
Reacties? Graag! b.c.dentuinder@saxion.nl
Meer blogs van Ben den Tuinder
Volg Security Management op LinkedIn
