Na jaren van voorbereiding, Europese besluitvorming en nationale wetgeving treedt de Nederlandse Cyberbeveiligingswet (Cbw) naar verwachting op 1 juli 2026 in werking. De wet vormt de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn en moet de digitale weerbaarheid van bedrijven, overheden en vitale organisaties aanzienlijk versterken.
De oorsprong van de Cyberbeveiligingswet ligt bij de Europese NIS2-richtlijn (Network and Information Security Directive 2). Deze richtlijn trad op 16 januari 2023 in werking en moest uiterlijk op 17 oktober 2024 door de lidstaten zijn omgezet in nationale wetgeving. Nederland koos ervoor om de richtlijn te implementeren via de Cyberbeveiligingswet, die de bestaande Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) vervangt.
> LEES OOK: Wetsvoorstellen Cyberbeveiligingswet en Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aangenomen
De Europese Unie besloot tot strengere regelgeving omdat cyberaanvallen steeds vaker leiden tot maatschappelijke ontwrichting, economische schade en risico’s voor vitale infrastructuur. Met de nieuwe wetgeving wil de EU een hoog en gelijkwaardig niveau van cyberbeveiliging realiseren binnen alle lidstaten.
Meer organisaties vallen onder de wet
Een van de belangrijkste veranderingen is dat de wet voor aanzienlijk meer organisaties gaat gelden. Waar de oorspronkelijke NIS-richtlijn zich vooral richtte op vitale aanbieders, breidt NIS2 het toepassingsgebied uit naar achttien sectoren, waaronder energie, transport, gezondheidszorg, digitale infrastructuur, overheidsdiensten en diverse digitale dienstverleners.
> LEES OOK: Nederlandse Veiligheidsbranche blij met nieuwe wetten cyberveiligheid
Daarnaast krijgen ook veel toeleveranciers en ketenpartners indirect met de wet te maken. Organisaties die onder de Cyberbeveiligingswet vallen, moeten namelijk ook risico’s in hun leveranciersketen beheersen. Hierdoor zullen grotere organisaties strengere beveiligingseisen stellen aan hun leveranciers en dienstverleners.
De belangrijkste verplichtingen
Voor organisaties die onder de Cyberbeveiligingswet vallen, staan drie verplichtingen centraal:
Zorgplicht
Bedrijven moeten passende technische, organisatorische en operationele maatregelen nemen om cyberrisico’s te beheersen. Dit betekent onder meer het uitvoeren van risicoanalyses, het treffen van beveiligingsmaatregelen en het versterken van de continuïteit van kritieke processen.
Meldplicht
Ernstige cyberincidenten moeten binnen vastgestelde termijnen worden gemeld bij de bevoegde instanties. Het doel hiervan is om schade te beperken en andere organisaties tijdig te waarschuwen voor dreigingen.
Registratieplicht
Organisaties die onder de wet vallen moeten zich registreren, zodat toezichthouders kunnen bepalen welke organisaties onder het toezicht vallen en ondersteuning kunnen bieden wanneer dat nodig is.
Cybersecurity wordt een bestuursverantwoordelijkheid
Nieuw is ook dat bestuurders expliciet verantwoordelijk worden voor cyberbeveiliging binnen hun organisatie. Het bestuur moet beveiligingsmaatregelen goedkeuren, toezicht houden op de uitvoering en voldoende kennis hebben van cyberrisico’s. Daarmee verschuift cybersecurity van een puur IT-vraagstuk naar een onderwerp dat nadrukkelijk thuishoort in de bestuurskamer.
> LEES OOK: Zo bereiden bedrijven zich alvast voor op de nieuwe cyberwet
Voorbereiden op strengere eisen
Deskundigen adviseren organisaties om niet te wachten tot de wet officieel van kracht wordt. Het uitvoeren van een gap-analyse, het actualiseren van incidentresponsplannen, het in kaart brengen van leveranciersrisico’s en het trainen van bestuurders behoren tot de belangrijkste voorbereidingsmaatregelen.
Met de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet zet Nederland een belangrijke stap in de versterking van de digitale weerbaarheid. Voor veel organisaties betekent dit dat cyberbeveiliging niet langer een keuze is, maar een wettelijke verantwoordelijkheid.
Bron: NCSC
Volg Security Management op LinkedIn








