Kunstmatige intelligentie rukt in hoog tempo op in onze samenleving. Wat begon als een technologische innovatie voor gespecialiseerde toepassingen, is in korte tijd uitgegroeid tot een alledaags hulpmiddel voor miljoenen mensen wereldwijd. Wat betekent deze technologie voor onze creativiteit, onze banen, ons milieu en uiteindelijk voor onze menselijkheid? In deze column onderzoekt Kaj Hollemans de schaduwzijde van AI en pleit hij voor een herwaardering van onze eigen intelligentie.
Kunstmatige Intelligentie (KI) of Artificial Intelligence (AI) is de technologie die machines in staat stelt om menselijke intelligentie te simuleren. Hierdoor kunnen machines bepaalde taken uitvoeren die normaal gesproken door mensen worden uitgevoerd. Bekende tools, zoals ChatGPT en Gemini, zijn taalmodellen die in staat zijn om nieuwe teksten te genereren, gebaseerd op grote hoeveelheden data. Deze tools denken niet zelf, vormen geen eigen mening, hebben geen empathie, denken niet in termen van oorzaak en gevolg en hebben alleen kennis van de data waarmee ze zijn getraind.
Soms geven deze tools foute informatie of verzinnen ze maar wat. Niet voor niets is ‘hallucineren’ het woord van het jaar 2025: informatie verstrekken die niet op (betrouwbare) data is gebaseerd en die daarom onnauwkeurig of volstrekt onjuist is. Wat ik hallucinant vind, is dat steeds meer mensen deze technologie gebruiken en er zelfs hun ziel en zaligheid aan toevertrouwen, zonder stil te staan bij de negatieve gevolgen en de risico’s voor onze leefomgeving en maatschappij.
AI jat gewoon alles wat los en vast zit
Creativiteit
Alles van waarde is weerloos, maar AI gaat nog een stap verder en jat gewoon alles wat los of vast zit. Schaamteloos kopieert AI het originele werk van journalisten, schrijvers, muzikanten, artiesten en andere professionals, vaak zonder toestemming of enige vorm van compensatie. Deze ordinaire diefstal betekent een enorm verlies aan banen, vooral onder creatieve beroepen, administratieve beroepen, financiële beroepen, juridische beroepen en ICT. Nog even en iedereen zit thuis zonder baan te luisteren naar synthetische muzikanten die Spotify overspoelen met miljoenen nepnummers per dag; muziek zonder ziel als weerspiegeling van een leven zonder zingeving.
Milieu
Naast de bekende gevaren voor discriminatie, desinformatie en privacy en een ongezonde concentratie van macht bij een kleine groep rechtse, blanke, Amerikaanse mannen, kost AI enorme hoeveelheden energie. In 2024 was AI verantwoordelijk voor 20 procent van het wereldwijde stroomverbruik van datacenters. Het stroomverbruik van datacenters door AI zal in de toekomst alleen maar verder stijgen. Er komen steeds meer datacenters bij. Die verbruiken ook nog eens grote hoeveelheden water voor koeling. Nog even en we hebben een landschap vol metalen dozen die al onze energie en water opslurpen; big data ten koste van mens en dier.
Alleen als het echt nodig is
Mijn voorstel zou zijn om AI alleen te gebruiken in die gevallen dat het echt nodig is. Het aantal gebruikers bepaalt immers de meerwaarde van deze technologie. Mijn motto voor de komende jaren: eigen intelligentie eerst! Laat de keuzes in uw leven niet bepalen door deze technologie. Mensen zijn geen machines. Ik hecht veel waarde aan onze leefwereld en aan menselijke creativiteit. Uiteindelijk gaat creativiteit niet alleen om het resultaat, maar om het proces. Daarom schrijf ik mijn columns zelf, zonder hulp van AI. Daar geniet ik als schrijver het meeste van en daar heeft u als lezer het meeste profijt van.
Mr. Kaj Hollemans is expert bij KH Legal Advice op het gebied van wet- en regelgeving, strategie en beleid rond alcohol, drugs, tabak, kansspelen en preventie.
Lees meer blogs van Kaj Hollemans
- Schade door drugsgebruik voorkomen met verstandige keuzes
- Overtreding Alcoholwet? Boete buitenproportioneel!
- Tegen beter weten in
Volg Security Management op LinkedIn
