Preventie klinkt als een vanzelfsprekende prioriteit: voorkomen is immers beter dan genezen. In een tijd waarin de druk op de zorg toeneemt en gezondheidsverschillen groeien, lijkt investeren in een gezonde samenleving geen luxe, maar een noodzaak. Politieke ambities benadrukken dit belang ook nadrukkelijk. Maar hoe verhouden die ambities zich tot de praktijk? Kaj Hollemans beschrijft in deze column de opvallende kloof tussen wat er wordt beloofd en wat er daadwerkelijk gebeurt.
Preventie richt zich op het bevorderen van de gezondheid en op het voorkomen, verminderen en vroegtijdig opsporen van ziektes en gezondheidsproblemen. In het regeerakkoord van het nieuwe kabinet staat het als volgt omschreven:
‘Om te komen tot de gezondste generatie investeren we in preventie en welzijn. We zorgen dat preventie weer gaat lonen. We focussen op de gezondheid van kinderen en op het stimuleren van bewegen in het dagelijks leven en sport voor mensen met en zonder beperking. We maken ongezonde keuzes onaantrekkelijker en een deel van de opbrengst van deze maatregelen zetten we in om de gezondheid juist te verbeteren.’
Drugspreventieplan
Naast een aantal concrete maatregelen, zoals een extra belasting op voorverpakte voedingsmiddelen met te veel suiker, het verhogen van de minimumleeftijd voor het kopen van tabak en vapes naar 21 jaar en de verplichting voor grote festivals om een drugspreventieplan te maken, bevat het regeerakkoord nog meer ronkende teksten:
‘Met een focus op preventie en welzijn en de inzet van nieuwe behandelmethoden en technologie helpen we mensen langer gezond te leven, te werken en zelfstandig te blijven. Die kansen moeten we beter benutten. Want een gezondere samenleving is niet alleen gelukkiger, maar ook sterker en productiever.’
Niks functie elders, functie foetsie
Als je dit leest, dan zou je zeggen, dat klinkt goed! Maar vervolgens blijkt dat de functie van staatssecretaris van VWS, degene die sinds 2012 politiek verantwoordelijk is voor thema’s als jeugd en preventie, is opgeheven. Niks functie elders. Functie foetsie. Blijkbaar is preventie zo belangrijk dat niemand politiek verantwoordelijk is voor dit thema. En dat is niet het enige dat is verdwenen, want vanaf 2026 wordt er ook nog eens fors bezuinigd op preventie en gezondheidsbevordering.
Geen investeringen, wel bezuinigingen
Terwijl uit allerlei onderzoeken blijkt dat investeren in preventie bijdraagt aan het verhogen van de kwaliteit van leven en helpt om de stijgende zorgkosten te beheersen, worden honderden miljoenen euro’s minder geïnvesteerd in preventieprogramma’s. Daarnaast wordt er flink bezuinigd op preventie van middelengebruik (zoals roken, alcohol en drugs) en op programma’s die zijn gericht op mentale gezondheidsproblemen.
Het kabinet dat zegt te willen investeren in preventie en welzijn om de samenleving sterker en gezonder te maken, doet dus exact het tegenovergestelde. Ik zou zeggen: voeg de daad bij het woord. Een kabinet dat wil bouwen aan de gezondste generatie ooit, moet ook daadwerkelijk investeren in die generatie.
Anders is ‘het eerlijke verhaal’ van de gebroeders Jetten en Bontenbal niets meer dan het zoveelste Haagse sprookje.
Mr. Kaj Hollemans is expert bij KH Legal Advice op het gebied van wet- en regelgeving, strategie en beleid rond alcohol, drugs, tabak, kansspelen en preventie.
Lees meer blogs van Kaj Hollemans
- Eigen intelligentie eerst!
- Schade door drugsgebruik voorkomen met verstandige keuzes
- Overtreding Alcoholwet? Boete buitenproportioneel!
- Tegen beter weten in
Volg Security Management op LinkedIn
