Al meer dan 25 jaar houd ik me bezig met het landelijke drugsbeleid. De ontwikkelingen rond drugs en drugsbeleid zijn buitengewoon zorgelijk en deze situatie gaat mij aan het hart. Daarom ben ik sinds deze zomer lid van de raad van bestuur van Stichting Mainline. Stichting Mainline zet zich al meer dan 35 jaar in voor de gezondheid van drugsgebruikers. Daarbij ligt de focus vooral op het voorkomen en beperken van schade door drugsgebruik.
In de grote steden is sprake van een toename van het aantal gebruikers van crack en andere synthetische drugs, zoals flakka. In oktober 2025 betoogde de Nationaal Rapporteur Verslavingen, hoogleraar Arnt Schellekens, in Trouw dat een repressieve aanpak niets oplost. Het stigmatiseren van kwetsbare mensen is contraproductief. Wat werkt is een pragmatische benadering, gericht op schadebeperking en maatschappelijk herstel. Mensen die verslaafd zijn en gemarginaliseerd raken, moeten in beeld van de zorg komen en blijven. Schadebeperking is de sleutel om de kans op herstel te vergroten.
Mensen die verslaafd zijn, moeten in beeld van de zorg komen
Uit recent onderzoek van Stichting Mainline en het Trimbos-instituut blijkt dat twee derde (!) van de crackgebruikers geen contact heeft met de lokale hulpverlening. Deze mensen zijn niet in beeld bij instellingen voor verslavingszorg. Zij vallen als het ware door de mazen van het net. Dit is precies de doelgroep waar Stichting Mainline zich op richt.
Onmisbare aanvulling op het bestaande zorgaanbod
Veldwerkers en trainers komen door het hele land en praten met deze mensen. Ze vangen vroegtijdig signalen op en kunnen gemeenten, instanties en gebruikers bijstaan en informeren. Ze werken samen met de GGD, instellingen voor verslavingszorg, Leger des Heils, Stichting Barka, etc. Stichting Mainline is daarmee een onmisbare en waardevolle aanvulling op het bestaande zorgaanbod binnen gemeenten.
Daarom is het volstrekt onbegrijpelijk dat het ministerie van VWS heeft besloten de subsidie van Stichting Mainline binnen twee jaar geheel af te bouwen. Dit betekent het einde van Stichting Mainline. In plaats van een eenzijdige focus op veiligheid en vrijwillige onthouding (al dan niet ondersteund door dure, ineffectieve publiekscampagnes) zou het veel verstandiger zijn om een deel van het beschikbare budget te besteden aan bewezen effectieve interventies op het terrein van schadebeperking. Daarmee kunnen risico’s op overdoses, overlast en andere veiligheidsissues worden voorkomen.
Investeren in schadebeperking
Maatregelen op het terrein van schadebeperking leiden namelijk niet alleen tot minder schade voor gebruikers, maar ook tot minder criminaliteit, minder overlast en minder onveiligheid. Als we nu niet ingrijpen, zullen de problemen alleen maar toenemen en wordt het steeds lastiger (en duurder) om het tij te keren. We kunnen voorkomen dat de situatie steeds verder uit de hand loopt. Maar dan moeten we nu wel verstandige keuzes durven maken en investeren in schadebeperking.
Mr. Kaj Hollemans is expert bij KH Legal Advice op het gebied van wet- en regelgeving, strategie en beleid rond alcohol, drugs, tabak, kansspelen en preventie.
Lees meer blogs van Kaj Hollemans
- Overtreding Alcoholwet? Boete buitenproportioneel!
- Tegen beter weten in
- ‘Creatief’ drugsbeleid
- Ondermijning
Volg Security Management op LinkedIn
