Op verzoek van Veiligheidsregio Haaglanden heeft het NIPV het operationeel optreden van Brandweer Haaglanden onderzocht naar aanleiding van de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag.
Op 7 december 2024 vond in een portiekflat aan de Tarwekamp een zware explosie plaats. Een deel van het gebouw stortte in en er ontstond brand. Het incident vereiste een intensieve, langdurige inzet van de hulpdiensten. De impact op de wijk was groot: zes mensen overleden en zes raakten gewond.
Positieve bestuurskunde als perspectief
Het leeronderzoek richt zich op de vraag wat er te leren valt van een operationeel optreden dat op het eerste gezicht ‘goed’ is verlopen. Vanuit de lens van de positieve bestuurskunde analyseerde het NIPV hoe de hulpdiensten hebben gehandeld en welke inzichten dit oplevert voor crisisbeheersing en brandweerzorg.
Drie aspecten van het optreden stonden centraal:
- de grootschalige en langdurige brandweerinzet
- de brede samenwerking tussen diensten
- de veiligheid van hulpverleners
Het onderzoek is gebaseerd op deskresearch, een enquête onder betrokken functionarissen, interviews en twee leertafelsessies.
> LEES OOK: NIPV adviseert brede maatschappelijke netwerken te organiseren voor tijden van crises
Goed gegaan en goed gedaan
Onderzoeker Joyce Kox licht toe: ‘De bevindingen laten zien dat de betrokken (hulp)diensten zeer professioneel hebben opgetreden. Het leed en de schade die door de daders zijn veroorzaakt, hadden naar ons oordeel niet kunnen worden voorkomen door anders of sneller te handelen. Tegelijkertijd toont deze casus dat ook omstandigheden van invloed zijn op het verloop van een incident. Het optreden is daarmee een combinatie van ‘goed gedaan’ én ‘goed gegaan’.’
Lessen uit de inzet aan de Tarwekamp
Het onderzoek laat zien dat de positieve bestuurskunde (’t Hart et al., 2025) waardevolle inzichten biedt voor crisisbeheersing en brandweerzorg. Enkele belangrijke lessen zijn:
Grenzen aan grootschaligheid
Grootschalig optreden vraagt om een snelle en strak georganiseerde inzet, met aandacht voor tijdige aflossing. Bij opschaling is het belangrijk om ook rekening te houden met benodigde capaciteit elders in de regio.
Samenwerken in verschillende vormen
Soms verloopt samenwerking expliciet en strak gecoördineerd, soms impliciet doordat diensten zo goed op elkaar zijn ingespeeld dat weinig afstemming nodig is. Beide vormen zijn waardevol, maar vooral de natuurlijke, intuïtieve samenwerking werkt bijzonder effectief.
Omgaan met risico’s voor de eigen veiligheid
Bij vermoed levensgevaar blijkt het idee van een ‘weloverwogen, acceptabel risico’ in de praktijk nauwelijks houdbaar. Hulpdiensten kunnen op verschillende manieren met onzekerheid omgaan, door deze te verkleinen, te onderkennen of te onderdrukken, maar geen van deze strategieën biedt een sluitende oplossing.
Bron: NIPV
Volg Security Management op LinkedIn
