Uit voorlopige cijfers van het Offensief tegen Explosies blijkt dat in 2025 in Nederland 1.525 (pogingen tot) aanslagen met explosieven zijn geregistreerd. Dat zijn er 18 minder dan in 2024, toen het aantal uitkwam op 1.543. Hoewel daarmee sprake is van een lichte afname, blijft het totaal zorgwekkend hoog.
Explosies hebben vaak ingrijpende gevolgen en leiden soms tot dodelijke slachtoffers of ernstig letsel. Het Offensief blijft zich daarom onverminderd inzetten om aanslagen op woningen, bedrijven en voertuigen terug te dringen.
Aanpak
De aanpak richt zich onder meer op het beperken van de beschikbaarheid van zwaar vuurwerk, het voorkomen van (herhaald) daderschap en het opsporen en vervolgen van opdrachtgevers en tussenpersonen, zoals ronselaars. Daarnaast ondersteunt het Offensief gemeenten bij een stevige lokale aanpak en bij de nazorg voor slachtoffers en omwonenden.
> LEES OOK: M.-campagne tegen aanslagen met explosieven
Toch hoopgevende cijfers
Carola Schouten, burgemeester van Rotterdam en voorzitter van het Offensief tegen Explosies, noemt de cijfers voorzichtig hoopgevend: ‘Het is positief dat de stijging van de afgelopen jaren niet doorzet. Hopelijk markeert deze lichte daling een trendbreuk, maar achteroverleunen kunnen we niet. Het vraagt blijvende aandacht en gezamenlijke inzet op alle fronten.’
Terugdringen beschikbaarheid zwaar vuurwerk
De meeste aanslagen worden gepleegd met zwaar vuurwerk dat uitsluitend bedoeld is voor professioneel gebruik. Bezit en verkoop aan consumenten zijn verboden, maar het vuurwerk is nog altijd relatief eenvoudig verkrijgbaar. Om die beschikbaarheid terug te dringen, zet het Offensief in op strengere Europese regelgeving. Zo pleitten Europese burgemeesters in een gezamenlijke brief en tijdens bijeenkomsten met Europarlementariërs voor onder meer een track-and-tracesysteem en een aanscherping van de Europese pyrorichtlijn.
Europees totaalverbod
Volgens Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk bij de politie, is een Europees totaalverbod noodzakelijk: ‘We hebben de productielanden nodig om de hele keten aan te pakken. Samenwerking met landen als Polen, Tsjechië en Italië is daarbij cruciaal. Het is goed dat de Europese Commissie wil werken aan strengere regels.’
> LEES OOK: Nederland koploper als het gaat om aanslagen gepleegd met explosieven
Preventieve programma’s gericht op jongeren
Bij de uitvoering van aanslagen gaat het vaak om jongeren die tegen betaling een explosief plaatsen. Zij bevinden zich geregeld in een kwetsbare maatschappelijke, economische of psychische positie en zijn daardoor gevoelig voor ronseling. Om dit tegen te gaan, investeren gemeenten en partners in preventieve programma’s zoals Alleen jij bepaalt wie je bent en jongerenwerk in risicogebieden. Ook worden bijeenkomsten georganiseerd voor jeugdwerkers, ouders, scholen, sportverenigingen en wijkagenten om hen handvatten te geven om met jongeren in gesprek te gaan over de risico’s en gevolgen van explosiegeweld. Daarbij wordt actief gewezen op het belang van melden bij Meld Misdaad Anoniem.
Samenwerking tussen politie en OM
Politie en Openbaar Ministerie richten zich niet alleen op de uitvoerders, maar juist ook op opdrachtgevers en ronselaars. Door intensieve samenwerking, gericht opsporingsonderzoek en het verstoren van (inter)nationale netwerken proberen zij de keten achter explosieaanslagen te ontmantelen. René de Beukelaer, hoofdofficier van justitie in Amsterdam: ‘Elke onderschepte lading zwaar vuurwerk voorkomt nieuwe slachtoffers.’
Sleutelrol voor gemeenten
Gemeenten spelen een sleutelrol in de aanpak, omdat zij vaak als eerste te maken krijgen met de gevolgen van een aanslag of dreiging. Om hen te ondersteunen ontwikkelde het Offensief onder meer het Netwerk Explosies in Gemeenten en een Landelijk Handelingskader. Dit biedt praktische en juridische handvatten voor preventie, optreden bij dreiging, directe acties na een incident en nazorg. Onderdeel daarvan is ook het project Wijkkameraden, waarin ervaringsdeskundigen slachtoffers en omwonenden ondersteunen bij herstel, schadeafhandeling en het omgaan met gevoelens van onveiligheid.
Over het Offensief tegen Explosies
Het Offensief tegen Explosies is een brede samenwerking tussen het ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten, politie, Openbaar Ministerie, woningcorporaties, verzekeraars, reclasseringsorganisaties en het bedrijfsleven. Onder voorzitterschap van burgemeester Carola Schouten werken zij sinds vorig jaar met een gezamenlijk actieplan aan preventie, opsporing en vervolging, een sterke lokale aanpak en goede nazorg.
Bron: politie.nl
Volg Security Management op LinkedIn
