De Watersnoodramp van 1953 is een van de grootste crises uit onze geschiedenis. De ramp kostte aan 1836 mensen het leven en zette 150.000 tot 200.000 hectare land onder water. Kwalijk is dat ingenieur Johan van Veen al vóór dat jaar herhaaldelijk had gewaarschuwd voor het overstromingsgevaar en een pleidooi voerde voor de afsluiting van de zeegaten. Politici negeerden zijn waarschuwingen…
Nederland was niet voorbereid op een stormvloed van deze omvang. Er bestonden geen centrale rampenplannen. De bevolking in vooral Zeeland en Zuid-Holland kon niet meer op tijd worden gewaarschuwd. Nederland had de beschikking over slechts één helikopter: de Sikorsky S-51, met de naam Jezebel.
Nederland had slechts de beschikking over één helikopter
Nieuwe risico’s
Gelukkig benadrukt Rijkswaterstaat nu dat de kans dat de zee ons land bij een vergelijkbare superstorm overstroomt minimaal is. Onze waterinfrastructuur en de Deltawerken zijn ontworpen volgens de hoogste veiligheidsnormen. Dat betekent niet dat we achterover kunnen leunen. Door klimaatverandering en zeespiegelstijging ontstaan er nieuwe risico’s. De optelsom van zeespiegelstijging, doorgaans hoge rivierstanden en de huidige staat van de dijken betekent dat we in een verbouwingsfase zitten om veilig te blijven.
Onderzoek van het Rode Kruis laat zien dat de Nederlandse burger zélf nauwelijks is voorbereid op een eventuele overstroming. Velen weten niet of ze in een overstromingsgevoelig gebied wonen of wat ze moeten doen bij een evacuatie. Verder zorgen extreme hoosbuien (geanalyseerd door de Onderzoeksraad voor Veiligheid) lokaal voor wateroverlast, waar de infrastructuur nog onvoldoende op is ingericht. Kortom, we hoeven ons echt niet te vervelen.
Coronacrisis
En dan de coronacrisis. In Nederland zijn volgens het CBS in de periode 2020 tot en met september 2023 50.000 mensen overleden door covid-19. Momenteel worden politici door de parlementaire enquêtecommissie verhoord. Aan het einde van het eerste kwartaal 2027 overhandigt zij haar eindrapport aan de Tweede Kamer. Viroloog Koopmans waarschuwde begin 2026 dat een nieuwe pandemie elk moment kan uitbreken. Experts en instanties zoals het RIVM en de Rijksoverheid geven aan dat de paraatheid beter kan.
We zijn beter op de hoogte van de risico’s dan vóór 2020, maar bij een nieuwe pandemie zou de zorg opnieuw voor grote uitdagingen komen te staan.
De Volkskrant meldde onlangs dat CDA-leider Henri Bontenbal vindt dat alle Nederlanders via een cursus weerbaarheid de kans moeten krijgen zich voor te bereiden op een crisis. Volgens hem is een noodpakket (met een zaklantaarn op zolder) niet genoeg. Hij wijst in dit verband naar België waar ‘crisisvrijwilligers’ worden opgeleid. “Dat verdient navolging”, aldus Bontenbal.
Laten we hopen dat politici de adviezen van Koopmans en Bontenbal nu niet negeren…
Marcel van Duijn, Hoofdredacteur Security Management
redactie@securitymanagement.nl
Meer blogs van Marcel van Duijn:
Volg Security Management op LinkedIn
