Een gebouwbeheerder vertelde mij trots dat zijn parkeergarage helemaal klaar was voor de toekomst: laadpleinen voor elektrische auto’s, slimme detectie, automatische meldingen, koppelingen met gebouwsystemen. Alles zat erin. En toch stelde hij aan het einde van het gesprek een vraag die bleef hangen: ‘Maar eerlijk… weten we eigenlijk zeker dat dit ook écht veilig is?’
Die twijfel is terecht. We zitten midden in een transitie die we nog niet eerder hebben gezien. Elektrische voertuigen, thuisbatterijen, zonnepanelen, accu’s van fietsen en scootmobielen: de hoeveelheid technologie en opgeslagen energie in en rond gebouwen neemt explosief toe. Tegelijkertijd worden systemen slimmer en autonomer. Maar de wet- en regelgeving beweegt niet in hetzelfde tempo mee. En precies daar begint ons vak. Want waar regels ontbreken of achterlopen, blijft er maar één ding over: gezond verstand en risicodenken.
Het risico verandert sneller dan de regels
Neem het laden van elektrische voertuigen onder woongebouwen. Constructies, brandcompartimentering en installaties zijn vaak ontworpen op een ander type brandverloop dan wat we bij lithium-ion-accu’s zien. Hogere temperaturen, langere brandduur, complexere rookontwikkeling. Het risico verandert sneller dan de regels. En dan zie je twee reflexen. De eerste is: we vertrouwen op de techniek. Als het systeem het aan kan, zal het wel goed zijn. De tweede is: we wachten op de regels. Als iets nog niet expliciet is voorgeschreven, hoeven we er blijkbaar nog niets mee.
Beide zijn begrijpelijk maar missen de essentie: het (pro)actief beoordelen van risico’s. Veiligheid draait niet om het volgen van systemen en regels maar om het actief beoordelen van risico’s, niet stilvallen bij afwezigheid van duidelijke kaders, maar analyseren, doorvragen en onderbouwen. Wat gebeurt er als het misgaat? Welke scenario’s zijn reëel en welke impact hebben ze? Welke maatregelen zijn proportioneel en verdedigbaar? Dat is vakmanschap.
Risicodenken maakt het verschil
Daarbij is samenwerking cruciaal. Leveranciers, brandweer en omgevingsdiensten, adviseurs en gebouwbeheerders kijken allemaal vanuit een ander perspectief. Als je die perspectieven bij elkaar brengt, ontstaat er iets wat geen enkele norm of tool zelfstandig kan leveren: een onderbouwd risicobeeld op basis waarvan verantwoorde keuzes gemaakt kunnen worden. Keuzes die niet alleen juridisch kloppen, maar ook logisch zijn en die standhouden als het erop aankomt. Dat schuurt soms. Want het is gemakkelijker om te verwijzen naar een norm dan om zelf een afweging te maken.
Zolang wet- en regelgeving achterlopen op de praktijk, en dat zal de komende jaren zo blijven, is er maar één constante: het vermogen om risico’s te begrijpen en te beheersen. Dat is de essentie van ons vak. Technologie kan veel. Regels geven richting. Maar uiteindelijk is het risicodenken dat bepaalt of iets veilig genoeg is. En dat maakt het verschil.
Pieter van Hoorn MSc is directeur van BVM Groep Nederland
Meer blogs van Pieter van Hoorn:
Volg Security Management op LinkedIn
