Sinds september 2025 geldt de Europese Dataverordening, die consumenten in de EU meer controle moet geven over het gebruik van hun gegevens. In Nederland is het toezicht nu ook gestart: op 21 november trad de Uitvoeringswet dataverordening in werking. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houden toezicht.
De Dataverordening geeft gebruikers van verbonden of ‘slimme’ apparaten beter inzicht in welke data worden verzameld en meer invloed op hoe en met wie deze gegevens worden gedeeld. De regels moeten bijdragen aan een eerlijkere en innovatievere data-economie binnen de EU.
Praktijkvoorbeeld
Een autobezitter krijgt toegang tot de data die zijn voertuig verzamelt. Is er een reparatie nodig, dan kan de bezitter de data delen met een garage naar keuze. De bezitter hoeft dus niet meer per se naar de merkdealer te gaan. Dat vergroot de keuzevrijheid en het gemak. Consumenten kunnen dus zelf bepalen met wie zij data wel of niet delen.
Bedrijven kunnen daarvan profiteren door met gedeelde data bijvoorbeeld IT-toepassingen te ontwikkelen of verbeteren. Denk aan een producent van een industriële machine die gebruikersgegevens kan gebruiken om de bedrijfsprocessen te verbeteren.
> LEES OOK: Deadline Data Act wetgeving nadert. Slechts 17 procent van organisaties is er klaar voor
Kern van de Dataverordening
De regels:
- verplichten fabrikanten om gebruikers toegang te geven tot data uit verbonden apparaten;
- bevorderen eerlijke afspraken over datadeling tussen bedrijven;
- verplichten clouddiensten om overstappen tussen platforms eenvoudiger te maken;
- geven overheden in uitzonderlijke noodsituaties toegang tot bedrijfsdata, zoals bij rampen.
> LEES OOK: AI, security en privacy: een nieuw tijdperk voor databescherming
Rol van de AP
De AP houdt toezicht op bepalingen die raken aan de AVG. De Dataverordening vult de AVG aan; bij tegenstrijdigheden heeft de AVG voorrang. De AP behandelt onder meer klachten over datadeling die persoonsgegevens bevatten en ziet toe op dataverzoeken van overheidsinstanties in noodsituaties.
Rol van de ACM
De ACM is nationale datacoördinator. De toezichthouder controleert hoe bedrijven consumenten toegang geven tot data uit slimme apparaten en hoe zij omgaan met dataverzoeken. Transparantie over dataverzameling en toegangsrechten is een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast houdt de ACM toezicht op Nederlandse clouddiensten, om overstappen en interoperabiliteit te verbeteren.
Bron: Autoriteit Persoonsgegevens
Volg Security Management op LinkedIn
